Llywodraeth leol
Mae Llywodraeth Cynulliad Cymru yn rhoi cymorth ariannol i Awdurdodau Lleol ac yn cydweithio’n agos â hwy i gynyddu eu gallu i ddarparu eu gwasanaethau.
Er mwyn hwyluso'r broses hon, mae Llywodraeth y Cynulliad a'r Awdurdodau Lleol yn cydweithio mewn Cyngor Partneriaeth statudol. Mae'r Cyngor hwn hefyd yn cynnwys aelodau o blith y Cynghorau Cymuned, Awdurdodau'r Parciau Cenedlaethol, yr Awdurdodau Tân ac Awdurdodau'r Heddlu. Gyda'i gilydd, maent yn datblygu ac yn gweithredu polisïau sy'n ein cynorthwyo i lywodraethu Cymru mewn ffordd gydlynol.
Mae'r 22 o Awdurdodau Lleol yng Nghymru yn gyfrifol am £4 biliwn o wariant cyhoeddus.
O'r dudalen hon, cewch wybodaeth fanwl am yr Awdurdodau Lleol a'u cyllid. Gallwch hefyd ddysgu am rôl y cynghorau tref a chymuned, am y cydweithio rhwng Llywodraeth Leol a Llywodraeth Cynulliad Cymru; ac am ddemocratiaeth yng Nghymru.
Y newyddion diweddaraf
24/02/10
Heddiw [24 Chwefror], cyfarfu'r Gweinidog dros Lywodraeth Leol, Carl Sargeant, ag aelodau a swyddogion yng Nghyngor Ynys Môn i amlinellu'r camau y mae'n disgwyl iddyn nhw eu cymryd i ddatrys y problemau y mae Archwilydd Cyffredinol Cymru wedi'u nodi.
12/11/09
Mae Llywodraeth Cynulliad Cymru a llywodraeth leol wedi dod i ddealltwriaeth newydd am y berthynas rhwng llywodraeth ganolog a llywodraeth leol yng Nghymru.
Dolenni perthnasol
Cafodd y Panel Arbenigol yng Nghymru ei gynnull yn dilyn sefydlu’r Comisiwn Cynghorwyr gan yr Ysgrifennydd Gwladol dros Gymunedau a Llywodraeth Leol bryd hynny.
Mae’r datganiad polisi hwn yn nodi’n disgwyliadau ni ynglŷn â’r awdurdodau lleol a’r gefnogaeth yr ydym yn anelu at ei rhoi iddynt wrth wneud y canlynol.
Mae'r Cytundebau Gwella wedi cymryd lle'r Cytundebau Polisi a'u dibenyw cadw'r ffocws ar welliannau i wasanaethau llywodraeth leol adefnyddio grant fel ysgogydd canolog i wneud y gwelliannau hynny.
Cafodd bandiau cyfredol y dreth gyngor yng Nghymru eu pennu gan Orchymyn Treth Gyngor (Bandiau Prisio a Rhestri) (Cymru) 2003, ac fe ddaethant i rym ar 1 Ebrill 2005.
Mae Ardrethi Annomestig (NDR) hefyd yn cael eu galw’n Ardrethi Busnes. Ardrethi eiddo yw’r rhain a delir ar eiddo annomestig.
Mae’r Gweinidog dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Llywodraeth Leol wedi cyhoeddi’r canllawiau statudol hyn sy’n cefnogi Rheoliadau Trosedd ac Anhrefn (Trosolwg a Chraffu) 2009.